Hoe duurzaam investeren dankzij 2 miljard subsidies

De Vlaamse regering kondigde begin februari een grootschalig ondersteuningsprogramma voor de industrie aan. In de periode 2028–2038 wil Vlaanderen naar schatting 2 miljard euro inzetten om duurzame industriële investeringen rendabel te maken. Het gaat om de grootste structurele steunmaatregel voor de Vlaamse industrie ooit. 

De maatregel vertrekt vanuit een duidelijke vaststelling: Vlaamse industriële investeringen komen onder toenemende druk te staan door hoge energieprijzen, stijgende kosten voor CO₂‑uitstoot en internationale concurrentie, waarbij buurlanden al langer omvangrijke steunmechanismen hanteren. Door strategische investeringen hier te verankeren, wil Vlaanderen vermijden dat projecten worden uitgesteld, verplaatst of geschrapt. 

Bijpascontracten als kerninstrument 

De steun wordt georganiseerd via zogenaamde bijpascontracten (carbon contracts for difference). Dat zijn flexibele afspraken waarbij de Vlaamse overheid het kostverschil in de werking van duurzame installaties bijpast wanneer hoge energie- of CO₂‑prijzen de rendabiliteit onder druk zetten. Op die manier wordt een duurzame technologie financieel even aantrekkelijk als een klassieke fossiele optie. De steun wordt toegekend via een selectieprocedure waarbij de projecten met de beste kosten‑batenverhouding als eerste in aanmerking komen.  

Belangrijk is dat dit geen klassieke investeringssubsidies zijn, maar een flexibel steunsysteem.
Concreet betekent dit: 

• De steun past zich automatisch aan: stijgen energie- of CO₂‑prijzen, dan stijgt ook de compensatie; dalen ze, dan vermindert de steun.  
• Wanneer de markt verbetert, bijvoorbeeld wanneer de duurzame technologie sneller rendabel wordt dan voorzien, kan de overheid een deel van de steun terugvorderen.  
• De maatregel wordt gefinancierd met inkomsten uit het Europese emissiehandelssysteem (ETS). 

De Vlaamse regering richt de steun in eerste instantie op projecten die grote klimaatwinst kunnen leveren, zoals CO₂‑afvang en ‑opslag (CCS/CCUS), toepassingen rond groene waterstof en innovatieve nucleaire technologieën zoals kleine modulaire reactoren (SMR’s). 

Waarom deze ingreep nu? 

Met dit nieuwe ondersteuningsprogramma wil Vlaanderen die trend keren en industriële investeringen opnieuw aantrekkelijk maken.  

De aankondiging komt er tegen een achtergrond van toenemende druk op de Vlaamse industrie. Bedrijven worden geconfronteerd met blijvend hoge energieprijzen, internationale overcapaciteit (onder meer vanuit China) en omvangrijke steunprogramma’s in buurlanden. Daardoor dreigt de rendabiliteit van strategische industriële investeringen verder onder druk te komen, met het risico dat projecten worden uitgesteld of naar het buitenland verschuiven.  

Geen losstaand initiatief, maar onderdeel van een breder subsidielandschap 

Deze nieuwe maatregel past binnen een steeds complexer subsidielandschap, waarin Vlaamse, federale en Europese instrumenten door elkaar lopen: ETS-compensaties, investeringssteun, innovatieprogramma’s, fiscale stimuli en sectorale maatregelen. 

Net daar ligt voor veel ondernemingen de uitdaging: welke steun is relevant, combineerbaar en strategisch zinvol voor jouw specifieke situatie? 

d&p als gids door het subsidielandschap 

Bij d&p helpen we ondernemers hun weg te vinden in het vaak onoverzichtelijke subsidielandschap. De recente aankondigingen maken duidelijk dat subsidies geen toevallig extraatje zijn, maar een vast onderdeel vormen van slimme en toekomstgerichte investeringskeuzes. 

Hulp nodig?

💡Wil je nagaan welke subsidies relevant zijn voor jouw investeringsplannen? Neem contact op met onze subsidieadviseur Iris via Iris.Arnout@denp.be. Zij denkt graag met je mee en bekijkt samen met jou welke kansen er vandaag én in de toekomst liggen.